ایمان و مسئولیت اخلاقی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی

10.22081/jip.2026.74273.1151

چکیده

این نوشتار با روش تحلیلی - توصیفی درصدد بررسی دامنه مسئولیت عامل اخلاقی در زیست مؤمنانه و با اتکا به تحلیل آموزه‌های دینی است. بر این اساس، مسئولیت اخلاقی انسان بر مبنای عبودیت و بندگی انسان سامان می‌یابد و قلمرو موسّع آن چنان در جهان هستی گسترش می‌یابد که از یک‌سو ناظر به تکالیف و وظایف عامل اخلاقی در برابر حضرت حق و اوامر و نواهی وی است؛ از دیگر‌سو بیان‌کنندۀ مسئولیت شخص در برابر خود و کوچک‌ترین و پنهان‌ترین نیت‌ها، گمان‌ها، پندارها و باورها، عواطف و هیجان‌ها، کنش‌های برآمده از عواطف یا باورهای خود و در‌نهایت معطوف به دیگر موجودات امکانی پیرامون فرد است. دامنه این مسئولیت اخلاقی افزون بر افعال انسان در گذشته یا نتایج آنها در آینده، ترک فعل‌های انسان را نیز دربر می‌گیرد.

کلیدواژه‌ها