این پژوهش با روش تحلیلی - توصیفی به بررسی رابطه دوسویۀ «ایمان» و «اخلاق» میپردازد. ابتدا مفاهیم کلیدی شامل اخلاق (بهمثابۀ نظامی مبتنی بر ملکات درونی و هنجارهای اجتماعی) و ایمان (در دو معنای «باور گزارهای» و «اعتماد و توکل») تبیین میشوند. یافتههای تحقیق نشان میدهد ایمان نقش بنیادینی در شکلگیری نظام اخلاقی ایفا میکند. ایمان در جایگاه باور به خداوند، جهان غیب و معاد، مبانی هستیشناختی و ارزششناختی اخلاق را تعیین میکند و بر نظریۀ ارزش، اصول اخلاقی، مشوقها و ضمانتهای اجرایی آن تأثیر مستقیم میگذارد. همچنین ایمان بهمثابه «اعتماد»، خود در جایگاه اصل اخلاقی ذیل «اخلاق بندگی» جای میگیرد. از سوی دیگر، پژوهش نشان میدهد اخلاق نیز چهار نقش کلیدی در قبال ایمان دارد: ۱. زمینهسازی برای پذیرش ایمان؛ ۲. تقویتکننده و کاملکننده ایمان؛ ۳. آزمون و محک برای سنجش ایمان واقعی؛ ۴. تجلی و نمایش بیرونی ایمان درونی. نتیجه نهایی تحقیق تأکید میکند که رابطه ایمان و اخلاق، تعاملی و دوسویه است که هر یک دیگری را تقویت و تحقق میبخشد.
)