بایسته های تبلیغ دینی در نهج البلاغه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکتری رشته مدیریت.

10.22081/jip.2026.73566.1148

چکیده

تبلیغ دینی در فرهنگ اسلامی، فرایندی فراتر از انتقال آگاهی است؛ تبلیغ بر اساس این نگرش، تلاشی است برای هدایت انسان و جامعه بر اساس آموزه‌های وحیانی. نهج‌البلاغه در میان متون اسلامی، از غنی‌ترین و ژرف‌ترین منبع در تبیین مبانی و بایسته‌های دین به ‌شمار می‌رود. امام علی(ع) در خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمت‌های خود گاه به‌صراحت و گاه اشاره‌وار به بیان بایسته‌های تبلیغ دین پرداخته است. پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی - توصیفی و بر اساس تحلیل محتوای نهج‌البلاغه (ترجمه و شرح محمد دشتی)، به واکاوی یک محور اساسی یعنی «بایسته‌های تبلیغ دینی» در اندیشه علوی پرداخته است.
یافته‌ها نشان می‌دهد تبلیغ از دیدگاه امام علی(ع) بر پیوند درونی میان ایمان، علم، عمل و اخلاق استوار است. مبلغ پیش از سخن‌گفتن باید تجسم پیام باشد. اخلاص، علم، حلم، عدالت، محبت، و شجاعت از جمله مؤلفه‌های اصلی شخصیت مبلغ‌اند و در سطح روش، تبلیغ عملی، موعظه حکیمانه، گفتگوی عقلانی، محبت و عدالت رفتاری از مؤثرترین شیوه‌ها به شمار می‌آیند. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد نظام تبلیغ علوی، الگویی جامع و پایدار برای بازاندیشی در شیوه‌های تبلیغ دینی معاصر ارائه می‌دهد که قابلیت کاربرد در عرصه‌های آموزشی، فرهنگی و رسانه‌ای را دارد.

کلیدواژه‌ها