تحلیل تربیتی ایده‌های کنشگری نوجوانان در بستر شرایط جنگ و بحران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 طلبه سطح4 رشته فقه تربیت موسسه فقهی ائمه اطهار علیه السلام (نویسنده مسئول).

2 دکتری فقه و علوم تربیتی، دانشگاه المصطفی

10.22081/jip.2026.75049.1163

چکیده

جنگ و بحران، علیرغم پیچیدگی‌ها و تهدیدهای فراوان، یکی از پربارترین بسترها برای تحول تربیتی نوجوانان محسوب می شود. برخی از نوجوانان در این شرایط به اشکال مختلف کنشگری روی می‌آورند که هریک از آن­ها دارای ظرفیت‌های تربیتی گوناگونی می­باشند. پژوهش حاضر با هدف واکاوی ظرفیت‌های تربیتی نهفته در ایده‌های کنشگری نوجوانان در بستر جنگ و بحران، صورت گرفته است. مسئله اصلی آن است که ایده‌های کنشگری نوجوانان در بستر جنگ و بحران چه ظرفیت‌های تربیتی پدید می‌آورند؟ مقاله با روش تحلیلی با تکیه بر مبانی تربیتی و با تمرکز بر تحلیل تربیتی هشت ایده‌ی منتخب و پرکاربرد سامان یافته است. در این پژوهش سه محور قالب‌های اجرایی، ظرفیت‌های تربیتی هر ایده و ظرفیت‌های ناشی از مشارکت در مراحل سه‌گانه طراحی، هماهنگی و اجرای هر ایده مورد بررسی قرار گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که صرف همراهی نوجوان در این هشت ایده، دارای ظرفیت‌های تربیتی متنوعی است مانند: تقویت روحیه‌ی ایثار، افزایش حس مسئولیت‌پذیری، تقویت روحیه شجاعت، بالا بردن بینش سیاسی، تقویت صبر، تقویت خودباوری و.... . اما در صورتی که نوجوان فراتر از حضور منفعلانه، در مراحل طراحی، هماهنگی و اجرای این ایده‌ها مشارکت کند، ظرفیت‌های تربیتی مضاعفی پدیدار می‌شود؛ ظرفیت­هایی چون تقویت قدرت تفکر و تحلیل، صبوری در برابر نظرات متفاوت، مهارت بیان قانع‌کننده، توان همراه‌سازی فکری و عاطفی اعضای گروه، تقویت روحیه کار جمعی و.... نتیجه آنکه مربیان و والدین با شناخت این ظرفیت‌ها و فراهم‌آوردن زمینه‌ی مشارکت حداکثری نوجوانان، می‌توانند از شرایط جنگ و بحران به عنوان یکی از ارزشمندترین فرصت‌های تربیتی بهره ببرند.

کلیدواژه‌ها