شیوه‌های مواجهه تربیتی با دختران نوجوان در موضوع حجاب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 طلبه سطح3 جامعه الزهرا قم، پژوهشگر عرصه تربیت(نویسنده مسئول)

2 دکترای فقه و علوم تربیتی دانشگاه المصطفی

10.22081/jip.2026.75077.1166

چکیده

حجاب دختران و زنان همواره یکی از دغدغه‌های والدین، مربیان و مجموعه‌های تربیتی بوده و هست. نوع عملکرد این افراد در تعامل با دختران نوجوان برای رسیدن به نتیجه بهتر اهمیت بسیاری دارد. این که مواجهه صحیح و تربیتی با دختران در موضوع حجاب چیست و الگوی مواجهه تربیتی در مسأله حجاب با دختران نوجوان چگونه است مسأله این مقاله است. هدف این مقاله تبیین شیوه‌های مؤثر مواجهه تربیتی با دختران نوجوان در موضوع حجاب و نقد شیوه­های غلط در این زمینه تدوین شده است. این پژوهش از روش تحلیلی و بهره­گیری از استنتاجات و دلالت­های عقلی از مقدمات انسان­شناسی به‌صورت عام و ابعاد نوجوانی و دخترانه به‌صورت خاص بهره برده است. در بخش نخست، شیوه‌های کم‌اثر یا بی‌اثر؛ ازجمله: تحقیر، تهدید، تنبیه و تشویق، استدلال بدون زمینه‌سازی و ایجاد جو و محیط غالب، تحلیل شده است. بخش دوم با تکیه بر مبانی انسان‌شناختی، شناخت ویژگی‌های رشد نوجوان و نیز شناخت مختصات روانی عاطفی دختران، مجموعه‌ای از روش‌های تربیتی پایدار را معرفی کرده است؛ روش‌هایی همچون تقویت تفکر و شخصیت در راستای تحقق انتخاب آزادانه و مستقل، تسهیل زمینه‌ها و رفع موانع مسیر تحقق انتخاب فطری، پذیرش تغییرات بلوغ جسمی و جنسی و آگاهی‌بخشی، تقویت عقلانیت و تأمین نیاز عاطفی ناظر به بلوغ عاطفی، تقویت خودپنداره مثبت، زمینه‌سازی برای ایجاد نظام فکری در پاسخ به سؤالات بنیادین، ایجاد تمایل قلبی به حجاب به جهت وجود عواطف عمیق و بسترسازی پاسخ به میل به زیبایی و خودنمایی. نتیجۀ مقاله نشان می‌دهد که تربیت در موضوع حجاب زمانی ماندگار و اثرگذار است که به‌جای کنترل از بیرون با روش‌های کم‌اثر، بر مخاطب‌شناسی و ویژگی‌های نوجوان استوار باشد تا او از درون بپذیرد و آن را انتخاب کند.

کلیدواژه‌ها