ایمان و سیاست: بررسی مناسبات در دو رویکرد توحیدی و سکولار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیأت علمی موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی (ره)

10.22081/jip.2026.74303.1153

چکیده

برخلاف تفکر سکولار که بر تفکیک دین و ایمان از سیاست و حکومت تأکید دارد، در اندیشه اسلامی ایمان دینی و سیاست توحیدی دو روی یک سکۀ حقیقت و جدایی‌ناپذیرند. ایمان فراهم‌آورندۀ روح، جهت و مشروعیت سیاست است و سیاست توحیدی بستر عملیاتی‌شدن ایمان در سطح کلان جامعه است. این رابطه دوسویه در مفهوم «ولایت» که هم به معنای رهبری سیاسی و هم به معنای زعامت و سرپرستی معنوی است، به اوج خود می‌رسد. سیاست در این حالت از عالی‌ترین عبادات محسوب می‌شود و ایمان بدون توجه به سرنوشت جامعه و تحقق عدالت، ناقص تلقی می‌گردد. ایمان مبنای نظری و مشروعیت‌بخش سیاست توحیدی، منبع اخلاق و ارزش‌های حاکم بر سیاست و زمینه‌ساز انجام افعال خیر در عرصه سیاسی است؛ در مقابل نیز سیاست توحیدی، بستر تحقق، تجلی، تعالی، تبلیغ و ترویج ایمان دینی است. تفاوت این دو تلقی از سیاست، در تمایز شناخت از هستی، معرفت، انسان و غایت زندگی ریشه دارد.

کلیدواژه‌ها