تحلیل پدیدارشناختی تجربیات مبلغان موفق دینی: مدل مفهومی و الگوهای عملیاتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانش‌آموخته سطح 3 حوزه علمیه قم و کارشناسی ارشد تربیت اخلاقی.

10.22081/jip.2026.72695.1142

چکیده

تبلیغ دین در جهان معاصر با چالش‌ها و فرصت‌های بی‌سابقه‌ای روبرو است که ضرورت بهره‌گیری از رویکردهای جدید و الگوهای اثرگذار را ایجاب می‌کند. این پژوهش با اتخاذ رویکردی پدیدارشناختی به تحلیل تجربیات زیستۀ یازده نفر از مبلغان موفق دینی می‌پردازد تا الگوها و عوامل کلیدی موفقیت در تبلیغ دین در عصر حاضر را شناسایی کند. یافته‌ها نشان می‌دهد انگیزۀ اصلی این مبلغان، احساس مسئولیت اجتماعی و دغدغه‌های اخلاقی - دینی بوده است. نقطه شروع فعالیت‌های آنان عموماً عمل‌گرا، خردمقیاس و مبتنی بر استفاده از حداقل ظرفیت‌های موجود بوده است، نه اقدام‌های کلان. مهم‌ترین چالش‌های پیش‌رو نیز محدودیت منابع، چالش‌های فکری - فرهنگی و موانع ارتباطی شناسایی شد. عوامل موفقیت نیز در قالب یک «منظومه به هم پیوسته» شامل عوامل ایمانی - معنوی، فردی، ارتباطی و راهبردی - فناورانه دسته‌بندی شدند. درنهایت یک مدل مفهومی و چهار الگوی عملیاتی (مسئله‌محوری، شبکه‌سازی تخصصی، ایجاد هویت جمعی از طریق کارکردهای اجتماعی و تبلیغ دیجیتال هوشمند) ارائه گردید. این پژوهش نشان می‌دهد مبلغ موفق امروزی، یک «کارآفرین اجتماعی شبکه‌ای» است که می‌تواند معنویت را با عمل‌گرایی و فناوری تلفیق ‌کند.

کلیدواژه‌ها