The Essentials of Religious Propaganda in Nahjul-Balagha

Document Type : Original Article

Author

PhD Student in Management.

10.22081/jip.2026.73566.1148

Abstract

تبلیغ دینی در فرهنگ اسلامی، فرایندی فراتر از انتقال آگاهی است؛ به گونه ای تبلیغ از این منظر، تلاشی است برای هدایت انسان و جامعه بر اساس آموزه‌های وحیانی. نهج‌البلاغه، در میان متون اسلامی، غنی‌ترین و ژرف‌ترین منبع در تبیین مبانی و بایسته های تبلیغ دین به‌شمار می‌رود. امام علی(علیه السلام) در خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمت‌های خود، گاه به طور صریح و گاه به طور ضمنی به بیان بایسته های تبلیغ دین پرداخته است.
پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی–توصیفی و بر اساس تحلیل محتوای نهج‌البلاغه (ترجمه و شرح محمد دشتی)، به واکاوی یک محور اساسی یعنی «بایسته های تبلیغ دینی» در اندیشه علوی پرداخته است.
یافته‌ها نشان می‌دهد که تبلیغ از منظر امام علی(علیه السلام) بر پیوند درونی میان ایمان، علم، عمل و اخلاق استوار است. مبلغ، پیش از سخن گفتن، باید تجسم پیام باشد. اخلاص، علم، حلم، عدالت، محبت، و شجاعت از جمله مؤلفه‌های اصلی شخصیت مبلغ‌اند و در سطح روش، تبلیغ عملی، موعظه حکیمانه، گفت‌وگوی عقلانی، محبت و عدالت رفتاری از مؤثرترین شیوه‌ها به شمار می‌آیند. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که نظام تبلیغ علوی الگویی جامع و پایدار برای بازاندیشی در شیوه‌های تبلیغ دینی معاصر ارائه می‌دهد که قابلیت کاربرد در عرصه‌های آموزشی، فرهنگی و رسانه‌ای را دارد.

Keywords